20260310_ Xếp hàng mua xăng

Mỹ và Israel tấn công Iran: Chiến tranh giới hạn, hậu họa lâu dài (Phần 2)

Giá xăng đã tăng khoảng 33%, từ khoảng 21.000đ/L lên hơn 29.000đ/L. Nhưng là mặt hàng thiết yếu, dù giá có cao, tất cả chúng ta vẫn phải mua xăng dầu, khí đốt để phục vụ các nhu cầu cơ bản. Và thật ra, vấn đề thực sự không ở giá, mà là nguồn cung.

Hôm qua xếp hàng mua xăng, nhưng hàng người dài quá...

Tôi có thể quay về và không mua nữa, nhưng anh xe ôm, bác chở hàng, hay biết bao nhiêu anh chị buộc phải dùng phương tiện cá nhân để mưu sinh thì không có lựa chọn đó. Đâu đó trên truyền thông, người ta đổ cho tâm lý hoảng loạn tích trữ xăng dầu, đổ cho các cửa hàng găm hàng chờ tăng giá. Có hiện tượng ấy thật, nhưng không phổ biến. Điều mà tôi thấy ở cây xăng là mọi người đều chỉ mong sao đổ được nhiên liệu cho chiếc xe của mình, còn người bán thì rất sẵn lòng phục vụ khi còn có thể.

Do đó, đừng đổ lỗi cho tâm lý nữa, hãy nhìn thẳng vào hiện thực: nguồn cung đang thiếu hụt.

Các cơ quan quản lý đang làm mọi cách để có thêm nguồn cung xăng dầu cho thị trường. Nhưng cũng rất khó khăn cho Nhà nước khi tất cả các quốc gia đều muốn giữ lại nguồn dự trữ nhiên liệu trong bối cảnh nguồn cung dầu thô từ Trung Đông gần như đứt gãy.

Các chuyên gia tài chính thì vẫn rất lạc quan. Họ bảo giá xăng có tăng thêm chút nữa thì lạm phát cũng chỉ trong giới hạn 4,5% đã đặt ra. Nhưng trong các kịch bản họ đưa ra, dường như chưa có biến số thiếu hụt nguồn cung xăng dầu.

Vấn đề giá xăng dầu có thể được giải quyết. Nhà nước còn nhiều công cụ: dùng quỹ bình ổn, giảm các loại thuế đánh lên xăng dầu... Nhưng nếu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu kéo dài, chuỗi cung ứng có thể bị gián đoạn một phần, sản xuất có thể phải cắt giảm tạm thời, còn giá hàng hóa thì tăng. Chẳng trách, mấy nước châu Âu cảnh báo ngay về nguy cơ đình lạm (stagflation) ngay khi chiến tranh Iran bắt đầu. Chưa kể áp lực nhập khẩu trên nền giá cao có thể tác động vào dự trữ ngoại hối và tỷ giá USD/VNĐ...

Nên đừng quá hưng phấn trên các thị trường đầu tư vào lúc này. Một phiên giảm lịch sử có thể chưa phản ánh hết những khó khăn phía trước.

Chỉ mong chiến tranh sớm kết thúc và sự thiếu hụt chỉ kéo dài vài ngày, vài tuần.

Và từ mai bắt đầu phải đi làm bằng phương tiện công cộng.