20260302_Mỹ và Israel tấn công Iran: Chiến tranh giới hạn, hậu họa lâu dài

 Ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc không kích vào Iran. Những đòn tấn công chính xác đến đáng kinh ngạc của Mỹ và Israel đã khiến hàng loạt lãnh tụ tối cao của chính quyền Hồi giáo thiệt mạng ngay trong những giờ đầu tiên sau khi phát động. Tuy nhiên, bất chấp những thắng lợi ban đầu, sau gần một tuần giao tranh, những diễn biến trên thực địa cho thấy cuộc chiến sẽ không sớm kết thúc. Và hậu quả của cuộc chiến này có thể sẽ khá dai dẳng.

Trước hết, cần biết rằng Iran là một thế lực quân sự tại khu vực Trung Đông. Dù yếu đi đáng kể trong vài năm trở lại đây do chịu cấm vận kinh tế, giá dầu giảm và các khủng hoảng trong nước, Iran vẫn duy trì một kho vũ khí lớn nhất nhì trong khu vực. Dù không thể đối đầu trực diện, Iran cùng với các lực lượng ủy nhiệm (Houthi, Hezbollah) hoàn toàn đủ sức tấn công trả đũa vào các căn cứ của Mỹ, Israel và các nước Trung Đông. Bên trong Iran cũng chưa tồn tại những lực lượng đối lập đủ mạnh để lật đổ nhà nước Hồi giáo. Bởi vậy, sẽ không dễ để Mỹ và Israel có thể giành chiến thắng nhanh chóng nếu chỉ dựa vào các cuộc không kích mà không đổ bộ lục quân xuống vùng Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, đây dường như không phải điều mà Mỹ mong muốn, do đó, sẽ cần một khoảng thời gian để một vài sự kiện bước ngoặt xuất hiện trên bàn cờ chiến sự ở Trung Đông. Ngay cả khi chính quyền Hồi giáo bị lật đổ, một chính phủ lâm thời non trẻ cũng khó lòng kiểm soát được toàn bộ lãnh thổ rộng lớn của Iran, cũng như ngăn chặn được kho vũ khí khổng lồ của nước này khỏi rơi vào tay những nhóm vũ trang trong khu vực. Điều này sẽ đẩy sự bất ổn lan sang những nước lân cận và những cuộc tấn công, cướp phá trên biển Đỏ và eo biển Hormuz sẽ xuất hiện thường xuyên hơn. 

Nếu đọc tới đây, bạn cảm thấy bài viết này thật lan man, thật vô nghĩa, và chẳng hiểu tôi định nói gì, thì chỉ cần nhớ một câu tóm lược: Dù kịch bản nào xảy ra ở Iran, bất ổn sẽ kéo dài và giá dầu thô chắc chắn sẽ thiết lập một mặt bằng giá cao hơn.

Rồi một vài anh chị em sẽ tự hỏi: Giá dầu thô thì ảnh hưởng quái gì đến chứng khoán? Xin thưa: ảnh hưởng nhiều, rất nhiều là đằng khác.

Trong cách tính CPI của Việt Nam, CPI giao thông chiếm khoảng 10%. Giá xăng dầu tăng lên sẽ trực tiếp đẩy CPI giao thông tăng lên. Ngoài ra, việc tăng giá xăng sẽ đẩy mọi chi phí sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đi theo, dẫn tới sự gia tăng nhanh của lạm phát. Điều này không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà còn ở tất cả các quốc gia. Khi lạm phát tăng lên, các chính sách tiền tệ sẽ có xu hướng thắt chặt hơn, và thị trường cổ phiếu sẽ phản ứng mạnh mẽ với rủi ro đó theo hướng sụt giảm. Xung đột càng dai dẳng và càng lan rộng; giá dầu, giá vận tải quốc tế và mọi loại giá cả còn chịu áp lực; quá trình sụt giảm của thị trường càng kéo dài với mức độ chiết khấu đủ sâu để phản ánh hết những rủi ro ấy.

Nếu vẫn thấy khó hiểu thì anh chị em chỉ cần nhớ một câu tóm lược: "Cuộc chiến hiện tại đang và sẽ còn tiếp tục khiến thị trường cổ phiếu lao dốc". Nên: đừng vội vàng bắt đáy lúc này và cũng đừng cố chấp gồng lỗ.

Đâu đó trên truyền thông, mọi người có thể sẽ nghe về những tin tức tích cực như: nâng hạng thị trường, tăng trưởng hai con số, kỷ nguyên vươn mình. Những điều ấy hoàn toàn có thật, nhưng đều đã phản ánh vào giá cổ phiếu của giai đoạn cuối 2025 rồi. Đừng quá hồ hởi với những điều đó nếu vẫn nhìn thấy lãi suất huy động quanh mức 8%, lãi suất ON cứ thỉnh thoảng vụt lên trên 10% và giá xăng cùng giá thịt heo cũng âm thầm tăng lên. Lạm phát là kẻ thù nguy hiểm nhất của thị trường chứng khoán.

Một vài anh chị có thể sẽ hỏi tôi về việc mua vàng lúc này, sau khi cuộc chiến ở Iran tiếp tục đẩy nó lên đỉnh cao. Vài anh chị cũng sẽ hỏi liệu nó có giảm không để ngồi canh? Câu trả lời của tôi là: 

- Nếu định mua vì thấy có thể kiếm lời sau vài tháng từ nhịp tăng giá, thì tốt nhất là đừng làm.

- Nếu mua vàng vì muốn có một mỏ neo cho khối tài sản, nếu xác định vàng chỉ chiếm khoảng 1/5-1/4 cơ cấu tài sản, và nếu có việc gì cần thiết thì sẽ bán Bitcoin, bán cổ phiếu, bán trái phiếu, tất toán sổ tiết kiệm, trước khi nghĩ tới bán vàng, thì anh chị em cứ mua. Khó mà biết được giá vàng sẽ đi về đâu ngay lúc rối ren này, nhưng vàng tự thân nó đã có giá trị rồi, giữ lâu thì không thiệt đâu.

 Từ cuối năm ngoái, đầu năm nay và cả trước Tết Nguyên đán, tôi đã liên tục nói về việc chốt lời chứng khoán, về mua vàng. Tôi hy vọng anh chị em tìm được lợi ích từ những lời khuyên đó. Nếu chưa, do vẫn tiếc một khoản lỗ 5-10% vì mới đu vào thị trường, hay do vẫn muốn giữ tài sản để làm đúng tinh thần của một khoá học nào đó hoặc để làm đúng theo một mindset nào đó, thì hiện tại chưa quá muộn để bán và bảo vệ vốn liếng đâu. Đừng chờ tới khi khoản lỗ bị khuếch đại lên 30%, 50% rồi mới đi "vái tứ phương" để hỏi xem nên cắt hay nên gồng? Lúc đó thì cắt hay gồng đều dở, bạn tung đồng xu mà tự chọn chứ ai mà dám khuyên?

Với những anh chị em đã sớm trang bị đủ vàng, sớm chuyển đổi các tài sản rủi ro sang những tài sản an toàn hơn, tích luỹ đủ tiền gửi, đủ tiền mặt, lúc này đừng quá nóng vội. Hãy cứ nhẩn nha theo dõi thị trường vì chúng ta đâu cần phải sợ hãi nữa. Hãy từ tốn chọn lựa những tài sản tiềm năng, tranh thủ học thêm kiến thức hoặc kiếm thêm thu nhập, để khi cơ hội thực sự mở ra, chúng ta sẽ sẵn sàng chộp lấy.

Chúc anh chị em bình an và may mắn!