20260116_ 2026 có thể không phải là năm thuận lợi cho thị trường chứng khoán

 ***********************

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm

Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của người biên soạn và chỉ nhằm mục đích chia sẻ thông tin. Đây không phải khuyến nghị đầu tư.

Anh chị em vui lòng xem đây là một tư liệu tham khảo và tự chịu trách nhiệm với các hoạt động đầu tư của bản thân.

***********************

Những tảng băng chìm đang dần nổi lên

Lãi suất tăng, chu kỳ tiền rẻ kết thúc 

Lãi suất huy động đang tăng nhanh. Không khó để tìm thấy mức lãi suất lên tới 7,7% cho tiền gửi trên 100 triệu đồng với kỳ hạn 6–12 tháng. Ngay cả những ngân hàng Big4 cũng đang rốt ráo chạy đua lãi suất, nên thật dễ hiểu vì sao mặt bằng lãi suất trên thị trường dân cư lại tăng nhanh đến vậy. Lãi suất huy động tăng lên thì lãi suất cho vay cũng tăng, thậm chí tăng nhanh hơn. Đã xuất hiện nhiều hơn những mức lãi suất 13–14% cho các khoản vay mua nhà hoặc vay tiêu dùng.

Lãi suất tăng khiến biên lợi nhuận của các khoản đầu tư có sử dụng đòn bẩy tài chính sụt giảm. Làm một phép tính rất đơn giản: giả sử anh chị đang vay 1 tỷ đồng để đầu tư chứng khoán trong 1 năm. Khi lãi suất tăng từ 8%/năm lên 10%/năm, anh chị phải trả thêm 20 triệu đồng tiền lãi, tương đương chi phí vốn tăng thêm 25%. Để bù đắp chi phí này, anh chị sẽ cần kỳ vọng mức chiết khấu tương ứng khi mua tài sản; hay nói cách khác, anh chị không sẵn sàng mua với giá cao hơn mà muốn mọi thứ rẻ hơn. Khi tất cả cùng kỳ vọng giá tài sản rẻ hơn, thị trường sẽ giảm điểm.

Tác động của việc tăng lãi suất thường mang tính trung và dài hạn, nhưng thị trường hiện tại dường như chưa phản ánh đúng rủi ro này. Vì vậy, những ai đang bị cuốn vào các câu chuyện mà thị trường đang kể rồi cắm đầu mua cổ phiếu có thể sẽ chịu rủi ro rất lớn trong vài tuần, vài tháng tới. Việc lãi suất tăng cũng cho thấy chu kỳ tiền rẻ của 3 năm qua đang dần khép lại. Điều này không có nghĩa chính sách tiền tệ đã đảo chiều ngay lập tức, nhưng rõ ràng là nó đang dần bị siết lại thay vì tiếp tục mở rộng để tiền chảy vào các thị trường tài sản. Chứng khoán, thậm chí cả bất động sản, sẽ cần thời gian để hấp thụ và trả giá cho điều đó, và sự trả giá ấy sẽ không dễ chịu chút nào. 

Điểm tới hạn của thị trường vốn

Tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức 134% và LDR thuần của hệ thống cũng ở đâu đó quanh mức 110%. Đó có thể là ngưỡng tới hạn của thị trường vốn, nơi tín dụng ngân hàng là trụ cột chính. Một cách dễ hiểu hơn: khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế đang ở mức tối đa có thể, nên rất khó mở rộng thêm lượng vốn dư thừa để chảy sang thị trường tài sản. Những tín hiệu như kiểm soát tăng trưởng tín dụng theo quý, hạ mức tăng trưởng tín dụng năm 2026 của ngành ngân hàng về 14–15%, kiểm soát tín dụng bất động sản… là dấu hiệu cho thấy SBV muốn ưu tiên giữ ổn định hệ thống thay vì liên tục bơm tiền ra nền kinh tế.

Ngoài ra, khi tổng lượng vốn trong nền kinh tế là hữu hạn, sự gia tăng quá nhanh của các siêu dự án có thể hút vốn từ thị trường tài chính. Không có dòng tiền, chứng khoán lấy gì để kéo đẩy, bơm thổi?

Bất ổn địa chính trị

Ngay những ngày đầu năm, đất nước hùng mạnh nhất thế giới đem đặc nhiệm đến bắt Tổng thống của một quốc gia khác, đe dọa sáp nhập lãnh thổ của đồng minh và lên kế hoạch tấn công một đối thủ ở vùng Vịnh. Họ làm vậy, lẽ nào những đối thủ của họ chịu ngồi yên?

Dòng tiền có thể tiếp tục dịch chuyển khỏi các tài sản rủi ro để tìm đến những kênh trú ẩn an toàn khi các bất ổn địa chính trị ngày càng khó lường. Thị trường cổ phiếu vì thế sẽ gặp bất lợi.

Lạm phát và tỷ giá: Kẻ thù giấu mặt

Việt Nam hiện đang có mức lạm phát phù hợp, nhờ giá xăng dầu và lương thực thấp. Nhưng mọi thứ có thể thay đổi nếu thiên tai gây ảnh hưởng đến các vùng sản xuất lớn hoặc giá dầu tăng vọt.

Tỷ giá đã phần nào giảm bớt áp lực, nhưng việc dự trữ ngoại hối dưới mức 3 tuần nhập khẩu, cộng thêm sự bất định về nguồn cung ngoại tệ (FDI đăng ký mới, thặng dư thương mại…) sẽ khiến áp lực tỷ giá có thể quay lại bất cứ lúc nào.

Cần làm gì trước những rủi ro ấy?

Việc đầu tiên cần làm ngay là hạ tỷ trọng cổ phiếu xuống. Hãy chốt lời, chốt lỗ trong lúc thị trường đang tăng. Đừng để thị trường giảm rồi lại tiếc, rồi lại gồng lỗ. Xin nhớ rằng, khi nói đến tỷ trọng cổ phiếu, tôi đang hàm ý cả các chứng chỉ quỹ cổ phiếu, các ETF, chứ không chỉ riêng cổ phiếu đơn lẻ.

Hãy tăng tỷ trọng tiền gửi và tiền mặt. Lãi suất cao như vậy, sao lại không gửi?

Kiên nhẫn và hết sức bình tĩnh. Lúc này, dư tiền thì mua vàng, chứ đừng vội vàng mua cổ phiếu.

Tôi viết những dòng này giữa lúc thị trường đang tăng điểm, liên tục chinh phục những đỉnh cao mới của VN-Index nhờ các cổ phiếu trụ thay nhau tăng giá với kỳ vọng Nghị quyết 79. Sẽ có người nghĩ tôi bị điên, người khác lại cho rằng tôi quá tiêu cực. Nhưng như đã từng chia sẻ rất nhiều lần: nếu tôi sai thì điều đó là tốt, vì mọi người và tôi đều kiếm được tiền. Nhưng chẳng may tôi đúng thì phải làm sao? Lúc mọi thứ xấu đi rồi, làm gì còn cơ hội sửa sai?

Vì vậy, cẩn thận chẳng bao giờ là thừa.