20250305_Quản trị rủi ro từ sớm

 ************************

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm

Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của người biên soạn và chỉ nhằm mục đích chia sẻ thông tin. Đây không phải khuyến nghị đầu tư.

Anh chị em vui lòng xem đây là một tư liệu tham khảo và tự chịu trách nhiệm với các hoạt động đầu tư của bản thân.

***********************

Xin chào tất cả các anh chị em,

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua một nhịp hồi phục khá dài kể từ tháng 2 cho tới thời điểm hiện tại (đầu tháng 3 năm 2025). Khi mình soạn bài viết này, VNINDEX đã vượt và đang neo giữ ở vùng trên 1300đ.  Thanh khoản thị trường từ khoảng 10-12 nghìn tỷ đã lên tới 18-20 nghìn tỷ mỗi phiên. Trên các hội nhóm, anh em chứng sĩ lại truyền tay nhau những mẫu hình break nền, lại hồ hởi nói về những siêu cổ, hay hấp dẫn hơn nữa là về một đại sóng, một uptrend thế kỷ đang diễn ra. Mình không dám khẳng định những quan điểm này là đúng hay sai, nhưng hãy cùng trở lại mặt đất và nhìn nhận lại một vài biến số quan trọng của thị trường để xem liệu bản chất của thị trường đã thực sự thay đổi so với những tuần đầu năm. 

Tỷ giá và lãi suất

Không khó để nhận ra tỷ giá đã bớt căng thẳng khi DXY "hạ nhiệt" từ 109-110 về vùng 106-107. Khi bài viết này được biên soạn, DXY thậm chí còn xuống vùng 105.xx, cho thấy sức mạnh của đồng USD đang giảm đáng kể so với đầu năm. Mặt khác, việc thay đổi sang năm tài khóa mới cũng giúp SBV có thêm dư địa để điều chỉnh tỷ giá linh hoạt hơn. 

Ở khía cạnh lãi suất, việc nhà nước kiểm soát chặt chẽ lãi suất tiền gửi khiến áp lực thanh khoản gia tăng đáng kể lên hệ thống liên ngân hàng. Các ngân hàng, khi không thể tăng lãi suất để huy động nhiều hơn từ thị trường dân cư, sẽ phải tăng cường vay mượn lẫn nhau hoặc cầm cố trái phiếu để vay qua kênh OMO từ SBV. Việc này khiến lãi suất liên ngân hàng được neo giữ ở mức cao (4-5%) một cách tự nhiên, giúp giảm chênh lệch về lãi suất thực so với thị trường Mỹ để từ đó giảm áp lực cho tỷ giá, ngay cả khi SBV phải bơm thanh khoản cho thị trường mở. Mặt khác, điều này cũng cho thấy hệ thống ngân hàng có thể bị tăng đáng kể chi phí để có thể hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng 16% trong năm nay. 

Nếu cảm thấy những điều này hơi "nhức đầu", thì anh chị em chỉ cần biết rằng, lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức cao cho thấy áp lực nguồn cung tiền trong các ngân hàng rất lớn, không có nhiều tiền dư thừa để chảy vào các thị trường đầu tư, do đó, điều này không tốt cho thị trường chứng khoán. 

Lạm phát và GDP 

Khi nhìn vào quyết tâm tăng trưởng 8% GDP của chính phủ, các nhà đầu tư có thể cảm thấy một tương lai rất tươi sáng ở phía trước.  Thế nhưng, cần nhìn vào những thách thức lớn để đạt được mục tiêu trên. Trước hết, việc thay đổi về cơ cấu tổ chức hành chính cộng với sự thiếu quyết liệt của một số địa phương khiến quá trình giải ngân vốn đầu tư công chưa mạnh mẽ như kì vọng. Bên cạnh đó, thúc đẩy chi tiêu công và đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng cũng có thể khiến lạm phát tăng lên. Nếu vật giá leo thang, chính sách tiền tệ có thể bị đảo ngược. Bởi vậy, lạm phát là yếu tố quan trọng cần theo dõi, không chỉ trong năm nay mà còn trong 2-3 năm tới.

Lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết 

Sẽ cần một bài phân tích rất dài về vấn đề này. Nhưng có thể tóm lược ngắn gọn rằng: lợi nhuận của phần lớn các doanh nghiệp trên sàn chứng khoán vẫn rất mong manh và bị phân hóa rất mạnh. Các doanh nghiệp niêm yết vẫn còn rất nhiều khó khăn và chưa có quá nhiều thay đổi căn bản để các nhà đầu tư kì vọng. 

Chiến tranh thương mại 

Thuế quan 25% đã bắt đầu có hiệu lực lên hàng hóa của Mexico và Canada xuất sang Hoa Kỳ. Canada và Mexico đã tuyên bố đáp trả. 

Thuế quan bổ sung 10-20% đã áp lên hàng Trung Quốc xuất sang Hoa Kỳ, và Trung Quốc cũng ngay lập tức đáp trả.

Trump cũng đang xem xét đánh thuế lên ô tô và nhiều mặt hàng xuất khẩu của các nước châu Âu (trừ Liên hiệp Vương quốc Anh). 

Kim loại xuất sang Hoa Kỳ đã bị áp thuế, gỗ cũng chuẩn bị nối gót.

Nếu vẫn tin rằng, việc Hoa Kỳ áp thuế chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia kia, còn Việt Nam sẽ hưởng lợi, thì anh chị nên suy nghĩ lại. Khi trả đũa lẫn nhau về thuế quan, các quốc gia sẽ dựng lên một hàng rào bảo hộ, khiến việc xuất khẩu tại tất cả các thị trường trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Ngoài ra, khi hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc không thể đi vào Hoa Kỳ, chúng có thể chảy vào các thị trường khác, hoặc chạy qua các nước trung gian như Việt Nam để đổi xuất xứ và né thuế. Những điều này ảnh hưởng rất nhiều và rất tiêu cực đến các doanh nghiệp Việt Nam lẫn uy tín của hàng Việt Nam trên thị trường Thế giới. Thị trường vừa qua rất hồ hởi khi nhà nước áp thuế chống bán phá giá với HRC từ Trung Quốc và Ấn Độ vào Việt Nam. Đúng là các doanh nghiệp thép Việt Nam sẽ hưởng lợi, nhưng việc này cũng sẽ thúc đẩy các quốc gia kia áp thuế "trả đũa" lên hàng hóa khác xuất sang nước họ.

Tóm lại, khi một cuộc chiến tranh Thế giới nổ ra, bất kể là trên thực địa hay trên thương trường, chẳng quốc gia nào có lợi cả. Tất cả sẽ đều có thiệt hại và thị trường tài chính luôn phản ứng rất mạnh và thường rất tiêu cực với những bất lợi đó. Minh chứng là thị trường chứng khoán Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan...đều đã giảm điểm mạnh sau khi thương chiến leo thang. 

Còn VNINDEX thì vẫn xanh ngát.

Hãy quản trị rủi ro từ sớm để nắm bắt những cơ hội phía trước 

Từ góc độ cá nhân, mình cho rằng, những áp lực lên thị trường chứng khoán Việt Nam phần nào đã giảm bớt trong khoảng 3-4 tuần trở lại đây. Tuy nhiên, bản chất của các doanh nghiệp chưa thay đổi đáng kể và nguy cơ tiềm ẩn còn rất nhiều. Suy cho cùng, VNI vượt 1300 vẫn chỉ xoay quanh động lực từ mấy nhóm cổ phiếu lõi: "bank-chứng-thép". Chỉ số thì xanh mà nhìn VN50 hay VN100 vẫn có đến một nửa là sắc đỏ, Tây bán ròng nghìn tỷ mỗi phiên và Margin của chứng sĩ Việt lại cao kỉ lục. 

Đó là những dấu hiệu của rủi ro chứ không phải cơ hội để mua vào. Hãy chủ động quản trị rủi ro trong lúc này, để dành tiền và kiên nhẫn chờ đợi thời điểm rủi ro biến thành cơ hội.

Đôi khi cũng muốn những cảnh báo của mình bị sai, vì mình cũng cầm cổ phiếu. Nếu những rủi ro không xảy ra thì cổ phiếu tăng giá và mình cũng giàu lên. 

Nhưng chẳng may những rủi ro kia thành hiện thực thì biết làm thế nào? Gồng lỗ à?

Nên, mất công đọc tới đây mà anh chị em vẫn hô hào nhau "đều đặn", "cặm cụi" đổ tiền vào cổ phiếu hoặc các quỹ cổ phiếu trong những phiên thị trường giá lên thì cũng chẳng biết nói gì nữa. 

Chúc anh chị em bình an!