Phía sau quyết định hạ lãi suất của FED

 Ngày 18/9/2024, chủ tịch FED công bố quyết định lịch sử của cơ quan này khi quyết định hạ 0,5% lãi suất điều hành, về mức 4,75-5%. Thông tin này ngay sau đó đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến các thị trường cổ phiếu, vàng, tiền số và giao dịch ngoại tệ. Nhiều người cho rằng FED hạ lãi suất là động lực cho thị trường chứng khoán phát triển, trong khi số khác cho rằng việc hạ lãi suất của FED là chỉ báo của việc kinh tế Mỹ đang suy thoái và thị trường sẽ suy giảm. Trên quan điểm cá nhân, mình cho rằng cần nhìn nhận vấn đề này với nhiều dữ kiện hơn.

Còn gì phía sau mức cắt giảm 0.5%?

Trước hết, phần lớn công chúng đang nhìn vào mức cắt giảm lãi suất 0.5% mà bỏ qua tuyên bố tiếp tục thắt chặt định lượng của FED. Điều này có nghĩa là giá của đồng tiền đưa ra nền kinh tế sẽ giảm nhưng lượng tiền đưa ra sẽ không tăng lên. Trong cuộc họp báo sau phiên họp mới nhất của FOMC, chủ tịch FED J. Powell cũng cho biết FED chưa nghĩ đến việc dừng hay giảm quy mô thắt chặt định lượng. Điều này cho thấy, FED nhìn nhận lạm phát đã đạt mục tiêu nhưng nền kinh tế Mỹ thì chưa yếu tới mức phải bơm tiền để kích thích. Họ đang hạ lãi suất nhằm tập trung vào hỗ trợ các doanh nghiệp và ổn định thị trường việc làm.

Vậy rốt cuộc kinh tế Mỹ có suy thoái?

Nhiều chỉ báo cho thấy, kinh tế Mỹ đang có nhiều vấn đề. PMI sản xuất và PMI dịch vụ đã ở dưới 50 điểm trong vài tháng, thất nghiệp đã ở mức hơn 4%. Tuy nhiên, để kết luận kinh tế suy thoái hay không thì cần nhìn vào GDP và lạm phát. Với việc lạm phát duy trì trên 2% và GDP của Mỹ vẫn đang tăng trưởng gần 3% trong quý 2 (so với quý 1), không thể kết luận rằng kinh tế Mỹ suy thoái vào lúc này. Trong cuộc họp báo, chính ông Powell đã khẳng định: "Tôi không thấy bất cứ điều gì trong nền kinh tế hiện tại cho thấy khả năng suy thoái đang gia tăng". 

Điều gì đang chờ đợi?

Nhìn vào PMI, tỷ lệ thất nghiệp, tốc độ tăng trưởng GDP, có một điều chắc chắn là kinh tế Mỹ đang yếu đi và sẽ còn yếu đi. Đừng nhìn vào việc FED hạ lãi suất bao nhiêu điểm để đoán mò về điều này, hãy tiếp tục theo dõi các chỉ số: PMI, IIP, tỷ lệ thất nghiệp, GDP. Nếu mọi thứ tiếp tục tệ đi, thất nghiệp tăng, GDP suy giảm, PMI sản xuất và dịch vụ dưới 50 điểm, thì chứng khoán Mỹ sẽ đổ đèo. Ngược lại, nếu mọi thứ được kiểm soát, GDP Mỹ chỉ tăng chậm lại chứ không giảm, PCE duy trì quanh 1-2% thì thị trường có thể chỉ đi ngang rồi sẽ tiếp tục tăng trưởng. 

Những chuyện ấy liên quan gì đến Việt Nam?

Mỹ hạ lãi suất thì áp lực tỷ giá cho SBV sẽ giảm đi nhiều và sẽ có dư địa để duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng, cung tiền M2 sẽ bớt bị thu hẹp, lãi suất cho vay cũng bớt áp lực. Điều này không chỉ tốt cho chứng khoán mà còn tốt cho cả nền kinh tế.

Nhưng khi kinh tế Mỹ yếu đi, hoạt động xuất khẩu sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Với một quốc gia phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu như Việt Nam, đây là thách thức lớn cho tăng trưởng. Kinh tế chậm thì chứng khoán cũng không nhanh được. 

Trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục bị nhiễu động. Có lẽ phải tới nửa sau của quý IV, khi triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp dần lộ diện, thị trường mới xác định rõ xu hướng.

 

Còn trong dài hạn, rất khó để dự báo trong bối cảnh các biến số vĩ mô thay đổi quá nhanh như hiện tại. Bởi vậy, "nước đến đâu, bắc cầu đến đấy".